Skip to main content

Odpowiedź wprost

Dłużnik ma obowiązek złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości (art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego). Podstawą jest niewypłacalność w rozumieniu art. 11. Dla osoby prawnej (w tym spółki z o.o.) obowiązek spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo prowadzenia spraw dłużnika i jego reprezentowania — w praktyce na każdym członku zarządu.

Termin biegnie od dnia zaistnienia stanu niewypłacalności, a nie od dnia, w którym zarząd go zauważył, podjął uchwałę lub otrzymał wezwanie. Domniemanie utraty zdolności płatniczej powstaje po trzech miesiącach opóźnienia, ale niewypłacalność może wystąpić wcześniej. Drugą przesłanką dla osób prawnych jest przewaga zobowiązań pieniężnych nad wartością majątku utrzymująca się dłużej niż 24 miesiące.

Spóźnienie rodzi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wierzycielom (art. 21 ust. 3), osobistą odpowiedzialność członków zarządu na podstawie art. 299 KSH (gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna) oraz ryzyko orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej (art. 373). Uwolnienie następuje m.in. wtedy, gdy w terminie 30 dni otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu.

Kiedy powstaje podstawa do ogłoszenia upadłości

Przesłanka płynnościowa (art. 11 ust. 1 i 1a)

Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Ustawa wprowadza domniemanie: przyjmuje się, że zdolność została utracona, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Domniemanie to jest obalalne. Niewypłacalność może powstać wcześniej — gdy spółka trwale nie jest w stanie regulować wymagalnych długów, nawet jeśli żaden z nich nie przekroczył jeszcze trzech miesięcy. Liczy się rzeczywista, trwała utrata zdolności płatniczej, a nie pojedyncze opóźnienie spowodowane chwilowym zatorom.

Przesłanka bilansowa (art. 11 ust. 2–5) — tylko osoby prawne

Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Do majątku nie wlicza się składników niewchodzących w skład masy upadłości. Do zobowiązań nie wlicza się zobowiązań przyszłych, zobowiązań pod warunkiem zawieszającym ani zobowiązań wobec wspólnika lub akcjonariusza z tytułu pożyczki lub podobnej czynności. Domniemanie działa na podstawie bilansu: zobowiązania (z wyłączeniem rezerw i zobowiązań wobec jednostek powiązanych) przekraczają aktywa przez ponad 24 miesiące.

Kto musi złożyć wniosek

Obowiązek z art. 21 ust. 1 ciąży na dłużniku. Gdy dłużnikiem jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna, obowiązek spoczywa na każdym, kto ma prawo prowadzenia jej spraw i reprezentowania — samodzielnie lub łącznie z innymi osobami (art. 21 ust. 2). W spółce z o.o. jest to każdy członek zarządu. Obowiązek nie dotyczy wyłącznie prezesa ani osoby odpowiedzialnej za finanse. Nowy członek zarządu, który obejmie funkcję już po powstaniu niewypłacalności, ma własne 30 dni liczone od dnia powołania.

W przypadku ustanowienia zarządu sukcesyjnego obowiązek przechodzi na zarządcę sukcesyjnego. Wniosek składa się wyłącznie elektronicznie za pośrednictwem Krajowego Rejestru Zadłużonych (KRZ).

Jak liczyć 30 dni

Termin zaczyna biec w dniu, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Nie liczy się go od: wezwania do zapłaty, zajęcia rachunku, wypowiedzenia kredytu, otrzymania pozwu, uchwały zarządu o trudnej sytuacji ani od dnia, w którym księgowy poinformował o problemie. Zdarzenia te mogą być dowodami pogarszającej się sytuacji, ale datą graniczną jest dzień zaistnienia ustawowej przesłanki.

W praktyce ustalenie dokładnej daty niewypłacalności bywa sporne i często następuje dopiero w późniejszym postępowaniu sądowym na podstawie dokumentów finansowych, struktury zadłużenia i rzeczywistej zdolności do regulowania zobowiązań. Ciężar wykazania terminowości spoczywa na członku zarządu.

Restrukturyzacja jako wyjście z obowiązku

Art. 21 ust. 3 przewiduje, że osoby zobowiązane mogą uwolnić się od odpowiedzialności za szkodę, jeżeli wykażą, że w terminie 30 dni otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu (PZU). Samo złożenie wniosku restrukturyzacyjnego nie wstrzymuje biegu terminu — liczy się otwarcie postępowania lub zatwierdzenie układu. W praktyce dla spółki, która ma szansę na kontynuację działalności, wcześniejsze otwarcie PZU lub innego postępowania restrukturyzacyjnego jest często bezpieczniejszą drogą niż czekanie na 30. dzień i składanie wniosku upadłościowego.

Skutki spóźnienia

Niezłożenie wniosku w terminie rodzi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wskutek tego zaniechania, chyba że osoba zobowiązana nie ponosi winy (art. 21 ust. 3). Dla członków zarządu spółki z o.o. dodatkowo działa art. 299 KSH: jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Uwolnienie następuje m.in. przez wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości albo otwarto postępowanie restrukturyzacyjne / zatwierdzono układ. Sąd może także orzec zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na okres od 1 do 10 lat (art. 373). Osobne ścieżki odpowiedzialności istnieją w prawie podatkowym i ubezpieczeń społecznych.

Praktyczna kolejność działań

  1. Monitoruj płynność i bilans na bieżąco. Nie czekaj na trzeci miesiąc opóźnienia ani na 24. miesiąc przewagi zobowiązań.
  2. Ustal datę niewypłacalności. Od niej liczy się 30 dni. Dokumentuj analizę.
  3. Oceń, czy restrukturyzacja jest realna. Jeśli tak — otwórz ją w terminie 30 dni. Jeśli nie — złóż wniosek upadłościowy przez KRZ.
  4. Nie odkładaj na negocjacje z bankiem lub wspólnikiem. Termin biegnie niezależnie od nich.

Czego nie robić

  • Nie liczyć 30 dni od wezwania, pozwu czy uchwały zarządu. Data graniczna to dzień niewypłacalności.
  • Nie zakładać, że obowiązek dotyczy tylko prezesa. Ciąży na każdym członku zarządu.
  • Nie polegać wyłącznie na jednym wierzycielu jako argumencie zwalniającym. Organy podatkowe i sądy administracyjne często nadal wymagają wykazania należytej staranności.

FAQ

Kiedy złożyć wniosek o upadłość spółki z o.o.

Nie później niż w 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości (art. 21 ust. 1 p.u.). Podstawą jest niewypłacalność z art. 11. Obowiązek ciąży na każdym członku zarządu.

Od kiedy liczy się 30 dni na wniosek upadłościowy

Od dnia zaistnienia niewypłacalności, a nie od dnia jej zauważenia przez zarząd, wezwania wierzyciela czy uchwały. Domniemanie po 3 miesiącach opóźnienia jest pomocnicze, nie wyłączne.

Czy każdy członek zarządu musi złożyć wniosek

Tak. Obowiązek spoczywa na każdym, kto ma prawo prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania. Nie dotyczy wyłącznie prezesa.

Co grozi za spóźniony wniosek o upadłość

Odpowiedzialność za szkodę wierzycieli (art. 21 ust. 3), osobista odpowiedzialność z art. 299 KSH przy bezskutecznej egzekucji oraz ryzyko zakazu prowadzenia działalności (art. 373).

Czy restrukturyzacja zwalnia z obowiązku wniosku upadłościowego

Tak, jeżeli w terminie 30 dni otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w PZU. Samo złożenie wniosku restrukturyzacyjnego nie wystarcza.

Jak złożyć wniosek o upadłość w 2026

Wyłącznie elektronicznie przez KRZ (krz.ms.gov.pl). Wniosek papierowy nie zatrzymuje biegu terminu.

Źródła

  1. Prawo upadłościowe (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 913), art. 11, 21, 373 — ISAP.
  2. Kodeks spółek handlowych, art. 299.
  3. Krajowy Rejestr Zadłużonych — krz.ms.gov.pl.

Jak MB/LAW pomaga

Ustalamy datę niewypłacalności na podstawie dokumentów, oceniamy, czy w terminie 30 dni realna jest restrukturyzacja, i — jeśli nie — przygotowujemy i składamy wniosek przez KRZ. W innych mandatach prowadzimy postępowania restrukturyzacyjne jako organ. Role te nie mieszają się w jednej sprawie.

Skontaktuj się z nami, jeśli masz wątpliwości co do terminu lub chcesz ocenić ryzyko osobistej odpowiedzialności zarządu.

Michał Burek, LL.M. — radca prawny, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny, właściciel i Prezes Zarządu kancelarii MB/LAW.
Specjalizuje się w prawie korporacyjnym, restrukturyzacji i upadłości przedsiębiorstw oraz w obsłudze projektów transgranicznych (Polska–Niemcy–Europa).

Jako kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny i członek Krajowej Izby Doradców Restrukturyzacyjnych prowadzi postępowania restrukturyzacyjne (w tym PZU, sanacyjne i układowe) oraz upadłościowe dla małych i dużych firm na terenie całej Polski. Posiada bogate doświadczenie w ochronie członków zarządu przed odpowiedzialnością cywilną i karną (w tym z art. 299 KSH) oraz w negocjacjach z wierzycielami i instytucjami finansowymi.

Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego (2016) oraz programu LL.M. na Uniwersytecie w Heidelbergu (stypendium DAAD). Łączy solidne wykształcenie akademickie z praktycznym doświadczeniem biznesowym, co pozwala mu oferować przedsiębiorcom kompleksowe, „szyte na miarę” rozwiązania – od stałej obsługi prawnej spółek i startupów, przez restrukturyzację zobowiązań i pozyskiwanie finansowania pomostowego, aż po doradztwo transgraniczne w językach polskim, angielskim i niemieckim.

W MB/LAW buduje zespół ekspertów specjalizujących się również w zgodności z regulacjami cyfrowymi (AI Act, NIS2, RODO, Data Act, Cyber Resilience Act) oraz w kwestiach nowych technologii, oferując klientom wsparcie „one-stop shop” w obszarach prawa korporacyjnego, restrukturyzacyjnego i compliance.

Umów konsultację

Leave a Reply