W 2025 roku otwarto w Polsce ponad 5 100 postępowań restrukturyzacyjnych – rekordową liczbę. Aż
93–94% z nich to postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU). W tym trybie nie zaczyna się od złożenia wniosku do sądu. Proces wygląda zupełnie inaczej niż klasyczne postępowanie sądowe.
Ten artykuł to praktyczny przewodnik krok po kroku po najpopularniejszym trybie restrukturyzacji.
Pokazujemy, od czego naprawdę zaczyna się PZU, kiedy powstaje ochrona przed egzekucją i dopiero na którym etapie składa się dokumenty do sądu.
Najważniejsza różnica: PZU ≠ klasyczny wniosek sądowy
Najważniejsza różnica: PZU ≠ klasyczny wniosek sądowy
W przyspieszonym postępowaniu układowym, postępowaniu układowym i sanacji postępowanie otwiera sąd na wniosek dłużnika. W postępowaniu o zatwierdzenie układu (PZU) – które stanowi zdecydowaną większość spraw – wygląda to inaczej:
- Dłużnik podpisuje umowę z licencjonowanym nadzorcą układu i przygotowuje dokumenty.
- Nadzorca układu publikuje obwieszczenie w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ) – od tego momentu działa ochrona.
- Zbiera się głosy wierzycieli.
- Dopiero na końcu składa się do sądu wniosek o zatwierdzenie przyjętego układu.
Etapy postępowania o zatwierdzenie układu (PZU) – 2026
| Etap | Co robić | Orientacyjny czas | Kluczowy efekt |
| Analiza i decyzja | Diagnoza finansowa, wybór trybu, rozmowa z doradcą | 3–10 dni | Decyzja: PZU czy inny tryb |
| Umowa z nadzorcą układu | Podpisanie umowy z licencjonowanym doradcą restrukturyzacyjnym | 1–3 dni | Rozpoczęcie formalnego przygotowania |
| Przygotowanie dokumentów | Spis wierzytelności, propozycje układowe, test zaspokojenia, plan | 2–6 tygodni | Komplet dokumentów gotowy do obwieszczenia |
| Obwieszczenie w KRZ | Nadzorca publikuje obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego wyłącznie w Krajowym Rejestrze Zadłużonych | 1–5 dni | Start ochrony przed egzekucją ochrona zarządu |
| Głosowanie wierzycieli | Zbieranie głosów (korespondencyjnie lub na zgromadzeniu) | 3–8 tygodni | Przyjęcie lub odrzucenie układu |
| Wniosek o zatwierdzenie układu | Dopiero teraz składa się do sądu wniosek o zatwierdzenie przyjętego układu | 1–2 tygodnie | Sąd rozpoczyna badanie |
| Postanowienie sądu | Zatwierdzenie lub odmowa zatwierdzenia układu | 2–8 tygodni | Układ prawomocny / konieczność dalszych działań |
Całkowity czas od decyzji do zatwierdzenia układu w typowym PZU: 3–6 miesięcy. Ochrona przed egzekucją powstaje już na etapie 4 – z dniem zamieszczenia obwieszczenia w KRZ.
Szczegółowy przebieg PZU – co robić na każdym etapie
Krok 1. Analiza sytuacji i wybór trybu
Zanim podpiszesz umowę z doradcą, zrób rzetelną diagnozę: strukturę zadłużenia (w tym US/ZUS), płynność, egzekucje, szanse na układ. Na tym etapie decydujesz, czy wystarczy PZU, czy potrzebna jest sanacja lub inny tryb.
Krok 2. Umowa z licencjonowanym nadzorcą układu
Nadzorca układu musi posiadać aktualną licencję doradcy restrukturyzacyjnego. Umowa precyzuje
wynagrodzenie, zakres obowiązków i terminy. To formalny początek przygotowania postępowania.
Krok 3. Przygotowanie kluczowych dokumentów
Najważniejsze dokumenty: aktualny spis wierzytelności, propozycje układowe (realistyczne!), test
zaspokojenia wierzycieli, wstępny plan restrukturyzacyjny oraz dokumenty rejestrowe i finansowe. Braki w tym zakresie to najczęstsza przyczyna problemów na późniejszych etapach.
Krok 4. Obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego w KRZ
To kluczowy moment całego postępowania. Nadzorca układu publikuje obwieszczenie wyłącznie w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ). Od dnia zamieszczenia obwieszczenia w KRZ uruchamia się ochrona przed egzekucją oraz ochrona kluczowych umów. Jednocześnie przerywa się bieg 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o upadłość (ochrona członków zarządu).
Krok 5–7. Głosowanie, wniosek do sądu i zatwierdzenie
Po obwieszczeniu następuje zbieranie głosów wierzycieli. Dopiero gdy układ zostanie przyjęty, dłużnik
(wspólnie z nadzorcą) składa do sądu wniosek o zatwierdzenie układu wraz z protokołem głosowania. Sąd bada prawidłowość przyjęcia układu. Po zatwierdzeniu układ staje się prawomocny i podlega wykonaniu.
Najczęstsze błędy w przebiegu PZU
- Myślenie, że proces zaczyna się od złożenia wniosku do sądu (w PZU wniosek jest na końcu)
- Publikowanie lub oczekiwanie obwieszczenia w MSiG zamiast w KRZ
- Zbyt optymistyczne propozycje układowe (szczególnie wobec ZUS – art. 160)
- Niekompletny lub nieaktualny spis wierzytelności
- Brak testu zaspokojenia przy propozycjach wobec US
- Opóźnienie z obwieszczeniem w KRZ (tracisz ochronę i ochronę zarządu)
- Nieuregulowane bieżące składki i podatki po dniu układowym
FAQ
Jak zaczyna się restrukturyzacja w trybie PZU?
Od podpisania umowy z licencjonowanym nadzorcą układu i przygotowania dokumentów (spis wierzytelności, propozycje układowe). Wniosek do sądu składa się dopiero na samym końcu – po przyjęciu układu przez wierzycieli.
Gdzie publikuje się obwieszczenie o dniu układowym?
Wyłącznie w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ). Od pełnej cyfryzacji postępowań restrukturyzacyjnych MSiG nie jest już miejscem publikacji tego obwieszczenia. Ochrona powstaje z dniem zamieszczenia obwieszczenia w KRZ.
Kiedy zaczyna się ochrona przed egzekucją w PZU?
W dniu zamieszczenia przez nadzorcę układu obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ). Od tego momentu działa też ochrona przed wypowiedzeniem kluczowych umów oraz ochrona członków zarządu.
Kiedy składa się wniosek do sądu w postępowaniu o zatwierdzenie układu?
Dopiero po przyjęciu układu przez wierzycieli. Wniosek o zatwierdzenie układu składa się do sądu
restrukturyzacyjnego wraz z protokołem głosowania i wymaganymi załącznikami.
Ile trwa restrukturyzacja firmy w trybie PZU?
Od decyzji do zatwierdzenia układu zwykle 3–6 miesięcy. Najdłuższe etapy to przygotowanie dokumentów i zbieranie głosów wierzycieli. Ochrona przed egzekucją działa już od momentu obwieszczenia w KRZ.
Czy mogę sam przeprowadzić PZU bez doradcy?
Nie w praktyce. Do PZU wymagany jest licencjonowany nadzorca układu. Próba samodzielnego działania bez doświadczenia prawie zawsze prowadzi do błędów formalnych i opóźnień.
Co jeśli wierzyciele nie przyjmą układu?
Można zmienić propozycje i ponowić głosowanie (w granicach terminów) albo przejść do innego trybu (np. sanacji) lub złożyć wniosek o upadłość. Ważne jest szybkie działanie.
Michał Burek, LL.M. — radca prawny, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny, właściciel i Prezes Zarządu kancelarii MB/LAW.
Specjalizuje się w prawie korporacyjnym, restrukturyzacji i upadłości przedsiębiorstw oraz w obsłudze projektów transgranicznych (Polska–Niemcy–Europa).
Jako kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny i członek Krajowej Izby Doradców Restrukturyzacyjnych prowadzi postępowania restrukturyzacyjne (w tym PZU, sanacyjne i układowe) oraz upadłościowe dla małych i dużych firm na terenie całej Polski. Posiada bogate doświadczenie w ochronie członków zarządu przed odpowiedzialnością cywilną i karną (w tym z art. 299 KSH) oraz w negocjacjach z wierzycielami i instytucjami finansowymi.
Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego (2016) oraz programu LL.M. na Uniwersytecie w Heidelbergu (stypendium DAAD). Łączy solidne wykształcenie akademickie z praktycznym doświadczeniem biznesowym, co pozwala mu oferować przedsiębiorcom kompleksowe, „szyte na miarę” rozwiązania – od stałej obsługi prawnej spółek i startupów, przez restrukturyzację zobowiązań i pozyskiwanie finansowania pomostowego, aż po doradztwo transgraniczne w językach polskim, angielskim i niemieckim.
W MB/LAW buduje zespół ekspertów specjalizujących się również w zgodności z regulacjami cyfrowymi (AI Act, NIS2, RODO, Data Act, Cyber Resilience Act) oraz w kwestiach nowych technologii, oferując klientom wsparcie „one-stop shop” w obszarach prawa korporacyjnego, restrukturyzacyjnego i compliance.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (z późniejszymi zmianami, w tym cyfryzacja i KRZ)
- Przepisy dotyczące Krajowego Rejestru Zadłużonych (KRZ) – wyłączne miejsce publikacji obwieszczeń w PZU
- Art. 160 Prawa restrukturyzacyjnego (szczególne reguły wobec ZUS)
- Praktyka kancelaryjna MB Law – setki przeprowadzonych postępowań restrukturyzacyjnych
- Raporty COIG i MGBI dotyczące liczby i struktury postępowań restrukturyzacyjnych 2025/2026
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. W każdej sprawie zalecamy konsultację z licencjonowanym doradcą restrukturyzacyjnym.
